دکتر رضا سنجری / ستون فقرات / تنگی کانال نخاعی و درمان آن
مدت زمان مطالعه ۷ دقیقه

تنگی کانال نخاعی و درمان آن

تنگی کانال نخاعی مشکلی است که بسیاری از قشر سالمند و پیر جمعیت را در جهان آزار می دهد و باعث محدودیت در حرکت و کاهش کیفیت زندگی آنها می شود. در این مطلب به بررسی دلایل و انواع تنگی نخاعی و روش­های درمانی و حتی شیوه انجام ورزش­های مناسب پرداخته شده است.

تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی زمانی اتفاق می ­افتد که یک یا دو فضای استخوانی در ستون فقرات شروع به تنگ شدن می کنند و فضا را برای اعصاب کم می کنند. این مشکل در کانال نخاعی و یا در محل خروج اعصاب از ستون مهره ها ممکن است رخ دهد.

بسته به محلی که تنگی کانال نخاعی اتفاق می ­افتد و میزان تنگی آن در مدت زمانی که گذشته یک عصب نخاعی تحت فشار شدید قرار می گیرد. در نتیجه­ی آن درد، حس سوزش و کرختی، بی حسی و ضعف ایجاد می شود.

تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی

علت تنگی کانال نخاعی

علت های رایج تنگی کانال نخاعی میتواند در اثر یک یا دو مورد از موارد زیر باشد:

وقتی غضروف‌های پوشاننده­ ی مفاصل شروع به نشست می کنند، استخوان ها روی یکدیگر سابیده می شوند و ممکن است منجر به رشد ناهنجار زوائد استخوانی شود. التهاب ایجاد شده منجر به باریک شدن فضای ستون مهره ها برای نخاع می شود.

بیماری های تخریب­ کننده ­ی دیسک: وقتی دیسک شروع به دست دادن مایع درونی میکند ارتفاع آن کاهش یافته و تخت می شود. بیرون زدگی نخاع نیز وارد کانال نخاع می شود.

ضخیم شدگی لیگامان یا رباط ها: رباط­ های کانال نخاعی میتوانند ضخیم شده و تبدیل به بافت سفت و استخوانی شوند و یا به داخل فضای کانال نفوذ کنند.

ناهنجاری ستون مهره­ها یا رشد تومور نیز منجر به تنگی کانال نخاعی می شود.

علائم و نشانه های شایع

تنگی کانال نخاعی میتواند فرد به فرد تفاوت داشته باشد. نشانه­ های شایع آن میتواند شامل موارد زیر باشد:

درد: درد ممکن است مزمن و ملال ­آور باشد و از گردن تا کمر تیر بکشد یا ممکن است دردی تیرکشنده در دستها و پاها باشد. درد بسته به زمان و فعالیت متغیر است. گاهی اوقات درد کمر به شکل حس سوزن سوزن شدن در کمر خود را نشان میدهد.

بی­ حسی: کاهش حس یا از دست رفتن کلی آن در پا یا دست یا سایر نقاط بدن ممکن است رخ دهد.

ضعف: کاهش قدرت و مشکلاتی در هماهنگی چشم و دست یا پا. فشار شدید کانال نخاعی اعصابی که از نخاع خارج می شوند می تواند باعث از دست دادن کنترل مثانه نیز شود.

دقت داشته باشید که تنگی کانال نخاعی در همه­ ی موارد باعث ایجاد درد نمی شود. گاهی اوقات بی­حسی و ضعف بدنی با کمی درد می تواند وجود داشته باشد.

انواع تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال جانبی در محلی رخ میدهد که اعصاب از نخاع به سمت اعضای بدن می روند. در نتیجه فشاری که به اعصاب محیطی می ­آید درد و بد عملکردی اعصاب ایجاد می شود.

این نوع از تنگی کانال جانبی ممکن است در هر محلی رخ دهد ولی در بیشتر موارد در ناحیه کمری یا گردن ایجاد می شود. این مشکل به ندرت در ناحیه سینه­ ای اتفاق می ­افتد.

تنگی کانال مرکزی در بخش فورامن ایجاد می شود که وظیفه محافظت از نخاع را بر عهده دارد. وقتی این بخش نخاعی تنگ میشود فضای نخاع کاهش یافته و به آن فشار وارد می شود.

در نتیجه این فشار با توجه به محل آن در اعضای پایینی بد عملکردی و مشکلاتی احساس خواهد شد.تنگی مرکزی کانال نخاعی نیز در هر بخشی از نخاع ممکن است ایجاد شود. اما شایع­ترین محلها در بخش کمری و گردنی هستند. علاوه بر این هر دو نوع تنگی کانال مرکزی و جانبی همزمان نیز ممکن است رخ دهند.

انواع تنگی کانال نخاعی

انواع تنگی کانال نخاعی

چه کسانی بیشتر به تنگی کانال نخاعی دچار می شوند؟

با افزایش سن افراد خطر تنگی کانال نخاعی برای همه افراد افزایش پیدا میکند و هر کسی ممکن است در معرض آن باشد و بخشی از روند پیر شدن و کهولت سن در افراد است. تقریبا 95  درصد مردم در سنین بالا از درجاتی از تنگ شدگی کانال نخاعی رنج میبرند. هرچند بی تحرکی در سنین جوانی، فشار بیش از حد به نخاع و نشستن و خوابیدن به شیوه نادرست شدت آن را بیشتر میکند.

روش های درمان و تشخیص

بعد از معاینه کامل جسمانی پزشک درخواست تستهای تشخیصی میدهد مثل اشعه ایکس، MRI ،CT scan. درمان دارویی برای این مشکل وجود ندارد. اما برای کاهش درد راهکارهایی وجود دارد. داروهای ضد التهاب، باعث کاهش درد و ورم می شوند.

پزشک ممکن است تزریق کورتیزون را توصیه کند که دقیقا به ناحیه تنگی کانال نخاعی تزریق میشود. کورتیزون میتواند التهاب و درد را به شدت کم کند هر چند تاثیر آن موقتی است و بیش از سه بار تزریق نباید انجام شود.

روشهای درمانی جراحی نیز جز گزینه­های درمانی در این زمینه هستند. جراحی لامینکتومی در این زمینه وجود دارد که در واقع جراح در ناحیه آسیب دیده شکافی ایجاد میکند و هر چیزی که به نخاع فشار می­ آورد. مثل استخوان و رباط و… را خارج میکند.

در مواردی که بخشی از دیسک بین مهره­ها به نخاع فشار وارد میکند با جراحی همان بخش دیسک را خارج می کنند. تکنیک جراحی دیگری نیز در این زمینه استفاده می شود که به آن الحاق نخاعی یا spinal fusion گفته می شود و جراح دو مهره را به وسیله فلز و پلاتین به هم وصل میکند تا حرکت نداشته باشند.

بعد از این عمل جراحی حرکت کردن ممکن است مشکل باشد اما برای کاهش درد شدید مراجع است.

نحوه عمل تنگی کانال نخاعی

نحوه عمل تنگی کانال نخاعی

ورزش برای تنگی کانال نخاعی

ممکن است با خود فکر کنید بیش از حد درد دارید و امکان ورزش ندارید اما حرکت کردن برای حفظ سلامتی کلی بدن حیاتی و مهم است.

سعی کنید ورزشهای کششی چند بار در طول روز انجام دهید. اگر مدتی است ورزش نکرده­اید آهسته شروع کنید و به خود فشار نیاورید. برای مثال از چند دقیقه در روز شروع کنید و به 30 دقیقه در روز که ایده ­آل است برسانید.

حداقل آن 3 روز در هفته است و اگر ورزش کردن به شدت برای شما سخت است در استخر ورزش کنید. ورزش در آب هم از نظر توان حرکتی و هم دامنه­ی حرکت ساده تر از حالت معمول است.

ورزش های مناسب برای تنگی کانال نخاعی

ورزش های مناسب برای تنگی کانال نخاعی

ورزش منظم باعث بهبود تعادل و انعطاف شما می شود و نه تنها سلامت کلی شما را بهبود می بخشد، بلکه حس بهتری را به شما منتقل می کند.

پزشک یا فیزیوتراپیست شما ورزش های خاصی که برای تقویت عضلات کمر و شکم طراحی شده را به شما توصیه می کند و شیوه اجرای اصولی آنها را نیز به شما آموزش می دهد. در صورتی که تنگی نخاعی فرد بسیار شدید باشد ممکن است نیاز به کمربند طبی داشته باشد.

در کنار این ورزشها و تمرینات ماساژ‌درمانی نیز میتواند شرایط کلی را برای شما بهبود ببخشد و عضلات کمر را که دچار انقباض شده شل کند. قبل از انجام ماساژ درمانی محدودیت های حرکتی را از پزشک خود بپرسید.

منابع

  1. spine-health.com/conditions/spinal-stenosis/
  2. healthline.com/human-body-maps/
  3. honorhealth.com/healthy-living/
برچسب ها:

آخرین دیدگاه‌ها

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

۰ دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهارده − ده =

Call Now Button